CIBIL Score: હવે લોન લેવા માટે સિબિલ સ્કોરની જરૂર નહીં? જાણો નાણાં મંત્રાલયની મોટી ખુશખબરી!

શું તમે પહેલીવાર લોન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો અને CIBIL Score (સિબિલ સ્કોર) ની ચિંતા છે? તો તમારા માટે એક મોટી ખુશખબરી છે! નાણાં મંત્રાલય તરફથી સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે બેંકો માત્ર સ્કોરના અભાવે અરજી નકારી નહીં શકે. જાણો શું છે નવો નિયમ અને તેનાથી કોને ફાયદો થશે.

લોન લેવાનું નામ પડે એટલે સૌથી પહેલા મનમાં એક જ સવાલ આવે – મારો CIBIL Score (સિબિલ સ્કોર) કેટલો છે? જો સ્કોર ઓછો હોય કે નવો હોય, તો લોન મળશે કે નહીં? જોકે, હવે લોન લેનારાઓ માટે એક રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. નાણાં મંત્રાલય તરફથી એક મોટી ખુશખબરી આપવામાં આવી છે, જેનાથી ખાસ કરીને પહેલીવાર લોન લેનારા લોકોને ઘણો ફાયદો થશે.

વિશેષતા	વિગત
મુખ્ય મુદ્દો	પ્રથમ વખત લોન લેવા માટે હવે CIBIL Score ની એકમાત્ર જરૂરિયાત નહીં રહે.
અધિકારીક જાહેરાત	નાણાં રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ લોકસભામાં કરી સ્પષ્ટતા.
નિયામક સંસ્થા	ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ કોઈ લઘુત્તમ ક્રેડિટ સ્કોરની શરત નથી મૂકી.
કોના માટે ફાયદાકારક	યુવાનો અને નાના વેપારીઓ માટે.

લોન લેવા માટે હવે CIBIL Score ની અનિવાર્યતા નહીં

જો તમે પહેલીવાર લોન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો અને તમારો CIBIL Score (સિબિલ સ્કોર) ઓછો છે અથવા તમારી પાસે ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી જ નથી, તો હવે ગભરાવાની જરૂર નથી. નાણાં મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બેંકો માત્ર ક્રેડિટ સ્કોરના અભાવે તમારી લોન અરજીને સીધી રીતે ફગાવી શકશે નહીં.

નાણાં રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ લોકસભામાં માહિતી આપી કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા કોઈ લઘુત્તમ ક્રેડિટ સ્કોરની શરત મૂકવામાં આવી નથી. આ ખાસ કરીને એવા લોકો માટે છે જેઓ પહેલીવાર લોન લેવા જઈ રહ્યા છે.

RBI નો માસ્ટર ડાયરેક્શન: બેંકો માટે શું છે નિર્દેશ?

RBI એ 6 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ એક માસ્ટર ડાયરેક્શન (Master Direction) બહાર પાડ્યું છે, જેમાં બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે તેઓ માત્ર ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ન હોવાના કારણે લોન અરજી નકારે નહીં.

જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે બેંક આંધળુકિયા કરીને લોન આપી દેશે. બેંક હજુ પણ તમારી લોન ચૂકવવાની ક્ષમતા (Repayment Capacity) અને નાણાકીય વિશ્વસનીયતાની સંપૂર્ણ તપાસ કરશે. બેંક તમારી આવક, તમે જે લોન માટે અરજી કરી છે તે રકમ અને પહેલાંના કોઈ લોન સેટલમેન્ટ, રિસ્ટ્રક્ચરિંગ અથવા ડિફોલ્ટ હિસ્ટ્રી જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં લઈ શકે છે.

ક્રેડિટ રિપોર્ટ માટેની ફીસ મર્યાદા અને અન્ય રાહતો

મંત્રાલય તરફથી એ પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે RBI ના નિયમો અનુસાર, ક્રેડિટ રિપોર્ટ મેળવવાની ફી ₹100 થી વધુ ન હોઈ શકે. આ ઉપરાંત, દરેક વ્યક્તિને વર્ષમાં એકવાર પોતાની સંપૂર્ણ ક્રેડિટ રિપોર્ટ (જેમાં ક્રેડિટ સ્કોર પણ શામેલ છે) મફતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક ફોર્મેટમાં મળી શકે છે, જો કે તેમની ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી હોવી જોઈએ. આ માહિતી Credit History (ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી) ને પારદર્શી બનાવવામાં મદદરૂપ થશે.

શું CIBIL Score બંધ થઈ રહ્યો છે? સરકારનો જવાબ

CIBIL Score (સિબિલ સ્કોર) ના ભવિષ્ય વિશે ઉઠેલા સવાલો પર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સિબિલ સ્કોર બંધ નથી થઈ રહ્યો અને ન તો તેને કોઈ સરકારી સંસ્થા દ્વારા બદલવામાં આવ્યો છે. સિબિલ સ્કોર અને અન્ય Credit Information Company (ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન કંપની) RBI ની દેખરેખ હેઠળ કાર્ય કરવાનું ચાલુ રાખશે.

નિષ્કર્ષ

નાણાં મંત્રાલયનું આ પગલું ભારતના લોન સિસ્ટમને વધુ સર્વસમાવેશક બનાવવાની દિશામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે. પહેલીવાર લોન લેનારાઓને હવે માત્ર CIBIL Score (સિબિલ સ્કોર) ન હોવાના કારણે પરેશાન થવું પડશે નહીં. આ બદલાવ ખાસ કરીને યુવાનો, નવા સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નાના વેપારીઓ માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. યાદ રાખો, ભલે સ્કોરની અનિવાર્યતા ઓછી થઈ હોય, પણ સમયસર લોન ભરપાઈ કરવી હજી પણ Good Credit Score (સારો ક્રેડિટ સ્કોર) જાળવવા માટે ખૂબ જરૂરી છે.